Tập Thơ Bến Đợi

Từ khởi thủy, Thơ là tiếng lòng của thi sĩ. Hình như tiếng thơ có cái đằm thắm ru êm nỗi đau, có cái dịu dàng băng bó những vết thương, có cái âm điệu hát lên niềm hạnh phúc lặng thầm trong trái tim nên có nhiều người bỗng dưng trở thành thi sĩ.

Thuở trẻ ở cái thành phố Huế thơ mộng ven bờ sông Hương, tôi và Kim Thành học chung trường, chung lớp trên đại học. Chị rất thơ với suối tóc mây xỏa đầy vai, với rèm mi dầy thả đêm vào hai mắt, với phiến lưng thon ôm áo lụa Hà Đông. Chị diễn kịch thơ nhưng chị không làm thơ. Chị lên xe hoa trong một cuộc tình cũng rất thơ nhưng chị vẫn không làm thi sĩ. Cho đến khi thần tiên gãy cánh đêm xuân.

Bỗng một hôm em trở thành quả phụ ...
(Kim Thành, Bỗng Một Hôm)

Cuộc tử sinh đã đem đi xa người tình, người chồng, người cha dưới mái nhà, để lại

Lối cũ giờ đây thiếu nắng vàng
Kể từ bão nổi dập đò ngang
Trong bao thao thức đêm hoang lạnh ...
(Kim Thành, Đếm Sao)

Chị bắt đầu làm thơ. Hồi tưởng. Tiếc nuối. Đớn đau. Là tiếng nói cất lên từ cảnh ngộ riêng của một đôi uyên ương lạc mất nhau giữa đường bay. Cõi thơ Kim Thành gởi ra những trang tình sử của chính chị, từ một bình minh của tuổi thanh xuân rạng rỡ

Ta gặp nhau năm mười bốn tuổi
Một sáng mùa xuân
Nắng vàng rực rỡ
Mắt anh cười không gian rộng mở
Thầm chuyên chở một tình si ...
(Kim Thành, Ngồi Tiếc Ngẩn Ngơ)

với mật ngọt tình yêu, với men say những tờ thư mỏng, với cả một miền Trung sông hiền núi biếc làm chứng cho lời hẹn thề son sắt

Đời vũ khúc rong chơi cùng năm tháng
Đem vô thường bỏ lại sau lưng
Thiên Đường ta là Hàn Giang sóng nước
Là Bến Ngự trăng lên
Là Hoàng Thành thênh thang dạo bước
Là Hàng Me ru gót chân mềm ...
(Kim Thành, Ngồi Tiếc Ngẩn Ngơ)

Không có gì to lớn cả nếu không phải là tình yêu và mộng ước họ chia nhau, cũng giản dị, tầm thường, như hơi thở, như cuộc sống, như tiếng đập của trái tim nhưng cũng mầu nhiệm biết bao vì chỉ một chớp mắt thôi, bước đi sẽ đứt, động hờ sẽ tiêu.

Anh nằm đó lặng im lời giã biệt
Em áo tang ngất lịm mảnh hồn hoang
Cúi xuống thật gần em mãi trông mong
Hơi thở nhẹ có chăng nghe huyền thoại ...
(Kim Thành, Bỗng Một Hôm)

Đôi cánh bướm vỗ, mùa tình bay xa, năm mươi năm ngà ngọc vẫn chưa đủ cho một tình yêu mới mẻ từng giờ. "Anh hãy đền em những ngày tháng cũ", Kim Thành làm thơ để giữ lại cho mình "một thuở trầm hương" và bóng mát một thời mãi mãi xanh tươi ấy.

Mưa hay nắng đời anh cây cổ thụ ...
Anh xa xôi cũng chưa hết ân cần ...
( Kim Thành, Cảm Tạ Tình Anh)

"Lòng buồn như bia mộ" phong kín trái tim người thơ giờ đây lẻ loi giữa ngày nắng, giữa đêm sương, là ngôi cổ tháp với "Anh là vua ngự trị đến ngàn đời".

Đọc thơ Kim Thành là chia sẻ với chị những tiếng nói riêng thầm, những buồn vui mong manh của kiếp người, những hoài niệm dường như phản phất trong từng thân phận: về tình yêu, về hạnh phúc, về chia ly, về ước mơ và hy vọng.

Cũng như chị đã "Cảm tạ tình anh ơn phút tình cờ" tôi xin cảm tạ tình cờ của cơn mưa đầu tiên, tiếng chim hót trên cành, dòng sông quê cũ, những kỷ niệm nồng ấm, chắt chiu trong tấm lòng thủy chung của chị, đã làm nên cảm hứng để chị viết ra ... và gởi đến bạn đọc, là món quà quý, là tiếng gọi đi tìm tri âm trong mênh mông trần gian này.

Vâng, bạn hiền ơi, tôi xin nghe lời bạn.

Hôn dùm chị bờ rêu phong trước cổng
Nhặt hộ anh viên sỏi đá ngậm ngùi ...
(Kim Thành, Nhớ Nghe Em)

BÙI BÍCH HÀ
Quận Cam, Tháng 11/2006.

Trong cõi vô thường của thế gian này, có nỗi niềm nào thấm thía tận cùng bằng nỗi đau khi phải vĩnh biệt người tình trăm năm, người bạn đời muôn kiếp. Những dư âm của một thời tình nghĩa sắt son, chung thủy, như muốn bịn rịn réo gọi không ngừng, để rồi Bỗng Một Hôm người nhớ người da diết, tưởng chừng như cả không gian này muốn sụp đổ, vũ trụ muốn ngừng quay vì chia ly đọan tuyệt. Kiếp người đi về đâu, như dòng sông bao la nước trôi trăm ngả, và văng vẳng đâu đây một tiếng gọi tha thiết nồng nàn:

Cất cánh anh bay đời thôi mòn mỏi
Bên kia trời nhớ gửi một lời thơ
Để trong mơ và ngày tháng đợi chờ
Em dọn bước tương phùng ru giấc ngủ
(Bỗng Một Hôm)

Ngoài kia mưa đang rơi rả rích như những giọt lệ tỉ tê bùi ngùi nghiệt ngã, thánh thót thành những âm điệu phân ly não nuột, mưa cứ rơi rơi thấm tận trong tim, se thắt tận đáy lòng, rồi lắng đọng thành những giọt nước mắt, long lanh như thủy tinh, đặc sánh giữa nỗi thương tang và niềm tiếc nhớ. Những giọt lệ chợt tuôn trào, lòng người chợt xốn xang, như những giọt mưa bàng hoàng trong đêm dài lẻ loi, trống vắng, những âm hưởng trùng điệp âm thầm dào dạt, miên man chảy dài, khi người ruột thắt tơ tằm, thao thức đêm dài "Ngồi Tiếc Ngẩn Ngơ", xót xa nghẹn ngào ...

Anh ơi bây giờ
Em ngồi tiếc ngẩn ngơ
Nghe mưa rơi rụng ngoàì song cửa
Nghe những giọt buồn rớt quanh đây
(Ngồi Tiếc Ngẩn Ngơ)

Những giọt buồn đó, như những bong bóng mưa bay thầm quyện theo gió đong đưa, như muốn nhắc nhở chia sẻ những gì trầm uất nhất, ray rứt nhất, của những ngọt bùi cay đắng một thời quá khứ đã qua, khó mà níu kéo được, cứ hoài đan xiết trong tâm tư chập chùng như hình với bóng. Trái tim của người làm thơ lạ lẫm vô cùng, đó là nơi ẩn chứa thầm lặng, nhưng tha thiết của những tư duy tinh tế, những cảm xúc chân thành, qua trải nghiệm của thời gian, và đãi lọc trong cuộc sống đời thường, để còn giữ lại mãi trong tâm khảm những kỷ niệm quá khứ của một thời khó quên. Phải chăng thơ là cái duyên, cái nợ, bộc phát rất tình cờ, giãi bày sự khao khát của tâm hồn cho một tình yêu tự nguyện hiến dâng, mà người thơ vẫn muốn làm một cuộc hành trình về dĩ vãng, đi tìm những dấu tích ngọc ngà đáng yêu, đáng nhớ để nâng niu bồng bế vào ngôi vuờn thi ca tràn đầy hương sắc:

Anh, em đã trở lại Paris
Thiếu mất người tình si
Anh bây giờ đâu đó
Đầu ngỏ hay chân mây
Có nhìn em trần thế
Trơ trẽn phấn môi hồng
Có hay không trong em đêm nguyệt tận
Và cô đơn
Và lạnh lẽo
Bởi đâu còn ấm áp một bàn tay !
(Em Đã Trở Lại Paris)

Bài thơ với những âm điệu ray rứt tiếc nuối, làm chúng ta liên tưởng đến lời của thi sĩ Pháp Alfred de Musset: "chẳng có gì làm chúng ta cao cả hơn một nỗi đau buồn lớn" (Rien ne nous rend si grands qu'une grande douleur). Người thơ đã trải qua những phút giây xao lòng, khó mà đè nén chôn dấu, những nỗi nhớ nhung vò xé, những cảm xúc chân thành, và mãnh liệt. Sức mạnh của tình yêu như một tiếng gọi vang vọng từ trái tim yêu thăm thẳm, đã bức phá cái ranh giới của hữu hạn, hiện tại, mà thênh thang đi vào cõi thường hằng khác, ở nơi đó người thơ sẽ không còn nhừng ám ảnh đè nặng trong tâm hồn, và thơ trở thành tiếng hát của con tim ngân vang muôn ngàn cung điệu tha thiết, như muốn bộc lộ gửi gắm tri âm cho người tình trăm năm:

Thôi hãy ngồi đây nghe em kể lể
Tôn vinh anh cho ấm tháng ngày dài
Gọi tên anh cho thỏa nhớ chờ mong
Ôn dĩ vãng qua từng trang thư mở
(Cảm Tạ Tình Anh)

Một nhà văn đã có lần thầm thì bên tai người yêu: "Em hãy đếm trên trời có bao nhiêu vì sao thì anh yêu em còn hơn thế nữa" ("Một Chuyện Tình" – Bùi Quang Đoài) hoặc một nữ thi sĩ đã dịu dàng nói với người tình "Như anh thấy, mỗi ngày em yêu anh nhiều hơn ... yêu anh hôm nay nhiều hơn hôm qua, và ít hơn ngày mai" ("Car, vois-tu, chaque jour je t'aime davantage: Aujourd'hui plus qu'hier et bien moins que demain!" – L' éternelle chanson- Rosemonde Gerard) ... Những lời tâm tình dịu ngọt khe khẽ của đôi lứa yêu nhau, như chiếc đũa thần kỳ diệu, làm mát rượi cả không gian oi bức, tỏa ấm khắp khung trời băng giá. Thiên nhiên, ngoại cảnh, thời gian là những tác động gợi cảm cho những hình tượng thơ hồn nhiên, chân thật, mênh mang, dạt dào đột nhiên bộc phát, nồng nàn trong từng hơi thở, thổn thức theo tiếng lòng dội vang ...

Những vì sao lung linh sáng chói trên màn nhung của trời đêm chắc hẳn đã làm xao động hồn thơ, tưởng chừng như những tia mắt từ bên kia thế giới đang phản chiếu trong tâm hồn của người tình thủy chung đang cô đơn ngong ngóng đợi chờ ...

Em đứng nơi đây ngóng đợi gì
Tìm anh ? Anh đó mãi tìm chi
Hồn ta một phiến ngàn dâu bể
Ðổ xuống đời nhau vạn kiếp sau

Ngọn gió lao xao thổi chiêm bao
Nhìn trời em đếm những vì sao
Ðếm sao đếm lại tình anh gửi
Em khóc mưa tuôn dỗ nỗi buồn
(Đếm sao)

Cuộc đời có đầy dẫy những niềm vui chứa chan và nỗi buồn ray rứt. Vui và buồn đều dẫn dắt vào cõi thơ, vô hình, không chủ định và khó cắt nghĩa. Thơ không chân dung mà lại là người ta yêu tha thiết, thơ không là hoa mà lại có hương, thơ không hương mà lại vấn vương lạ đời. Thơ là một thế giới kỳ diệu, rạo rực, là thế giới tiềm thức trừu tượng của mộng mơ siêu thoát, là thế giới hữu hình của những niềm vui bật sáng từ những hình tượng kỷ niệm chợt bắt gặp vô tình trên đường đời, là những nỗi buồn khó cất giấu từ những cảm xúc bộc phát tự nhiên, trong những phút giây trầm ngâm lắng đọng. Người thơ đã gần gũi và sống hết mình với thơ, phóng túng không ràng buộc, thênh thang trong cõi thơ như mây trôi bềnh bồng, như sóng nước lênh đênh về cuối chân trời vô tận ...

Những chất liệu trong cuộc sống tình cảm, cộng hưởng với những tiếng nói dịu dàng tâm tình của một thời đã qua, là những xúc tác hình tạo nên những ngôn ngữ thơ có thanh điệu tha thiết, những hình ảnh đẹp lộng lẫy, những ý từ xuyên thấm vào tâm cảm của người đọc:

Ngày xưa em không làm thơ
Bởi anh là cả trời mơ bên mình
Bây giờ anh bỏ em đi
Em gom tình lại gieo vần gửi anh

Con chim xanh hót trên cành
Hỏi em còn có năm canh đợi chờ
Thưa rằng dẫu đã đôi bờ
Thuyền em bến đậu, sóng chừ nơi đâu ?

Anh đang nằm dưới mộ sâu
Hay anh thơ thẩn chân mây cuối trời
Buồn, anh quay mặt lại đời
Hồn mơ duyên kiếp hẹn ngày tái sinh

Riêng em giờ chỉ một mình
Bút nghiêng gõ nhịp cung trầm phím rung
Giăng giăng một sợi tơ chùng
Phong thu giá lạnh trăng hờn ngủ quên

Chờ anh chừ rất lênh đênh
Mưa ngâu chẳng có lấy gì đợi nhau
Đã đành hẹn kiếp mai sau
Mà sao vẫn thấy lao đao hỡi người

Em ngồi đây, héo nụ cười
Tháng Mười vàng trổ nghe buồn mang mang
Chìm theo cánh nhạn về ngàn
Tóc em rụng xuống sợi nào cũng anh
(Mất Anh Em Làm Thơ)

HÀN GIANG

Đọc thơ Tôn Thất Phú Sĩ (TTPS) hôm nay, tôi chạnh lòng nhớ về nhiều năm trước đây khi anh em bạn bè chúng tôi sinh hoạt thơ văn tại Hà Nội trước 54 và tại Sàigon trước 75. Sự bóng bẩy và xao xuyến của thơ TTPS làm tôi liên tưởng đến nhiều nhà thơ lớn tôi đã từng biết qua.

"Biển" là tên của bài thơ mà nhà thơ của chân trời Ba Lê thơ mộng đã sáng tác để kể về giấc mộng hải hồ của người sĩ quan Hải quân VNCH, khi anh vượt muôn trùng, băng đại dương ...

Biển ơi cho ta giòng máu
Giang hồ từ thuở Me sinh
Ta đi biển xanh màu nước
Ta về biển trắng bạc tình
Trùng dương cho ta gửi lại
Người tình yêu dấu ta thương
(TTPS, Biển)

Thơ của TTPS mang nét dịu dàng, lời thơ trung thực, mượt mà. Nếu phải đi tìm sự tương đồng về giá trị Đông Tây, thơ TTPS dồi dào không kém. Và nếu phải đọc những vần thơ tiền chiến và thơ của TTPS thì thơ anh có những nồng nàn chẳng kém người đi trước.

Có phải chị đang thấy
Mây trời vương mái tóc
Mây bồng bềnh theo bước chị lang thang
Có phải chị đang mơ
Đôi mắt anh thật hiền
Ngồi kể chuyện trăm năm
Như trong chuyện thần tiên cổ tích ...

DOÃN QUỐC SỸ

... Đọc thơ Tôn Thất Phú Sĩ (TTPS), tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Vừa đọc lên bài "Mẹ Ơi Biển Gọi" tôi đã thấy hồn mình cùng rung cảm với thi nhân ...

Con dã tràng xe từng viên cát nhỏ
Giương cái càng che khuất nửa vầng trăng
Ánh trăng vàng rơi tràn trên biển vắng
Ngọt như dòng sữa mẹ đã nuôi con ...
(TTPS, Mẹ Ơi Biển Gọi)

Nhà thơ TTPS, một SQHQ/QL. VNCH, đa tài, đã lãng mạn trong thi ca qua bài thơ "Paris ... Anh Tìm Em" mà anh đã viết để thương kính tặng Cô Kim Thành và Thầy Trần Phước Hải – cảm xúc khi chợt đọc bài thơ "Em Đã Trở Lại Paris" của cô Kim Thành.

Anh trở lại đây
Chờ em trên bia đá
Tấm bia mòn nơi cổ mộ trăm năm
Hình như có một khoảng cách
Giữa chúng mình
Một khoảng trời xanh ươm mây trắng
Lạnh lùng, hoang vắng
Nhưng anh không nghĩ
Tình yêu mình hóa đá đâu em ...

Anh tìm em giữa phố Paris
Chuyến Metro cuối về đến Gare Montparnasse
Paris đêm huyền diệu
Ánh đèn màu mờ ảo lung linh
Anh vẫn đi tìm em
Đi tìm hoài như một kẻ vô tâm
(TTPS, Paris ... Anh Tìm Em)

TẠ XUÂN THẠC

Thượng Đế sinh ra người thi sĩ để họ sống vì yêu ... Từ nhịp đập của con tim, người thi sĩ thao thức cho những nhớ nhung, những u hoài ... Nhà thơ Tôn Thất Phú Sĩ (TTPS) tình tứ chuyên chở những lãng mạn yêu đương ... nỗi nhớ ngập hồn tương tư và thoáng thơm hương phấn cho tình thăng hoa.

Em ngồi xỏa tóc dáng Liêu Trai
Bờ vai hong nắng nghiêng nghiêng gầy
Bức tranh lụa thoáng thơm hương phấn
Bướm ngẩn ngơ vờn rũ cánh bay

Cứ để cho hồn rung theo gió
Cho tình vời vợi đến trong mơ
Đừng ngăn con suối vào sông rộng
Mà nghẽn dòng xuôi nước vỡ bờ ...
(TTPS, Bâng Quơ)

VIỆT HẢI

... Tuổi đời, tình yêu, biển cả trùng khơi là những mộng ước đợi chờ làm rung động con tim trong thơ Tôn Thất Phú Sĩ (TTPS)

Thuyền tôi từ độ ra khơi
Biển xanh sông rộng chơi vơi giữa dòng
Em tôi má vẫn còn hồng
Đời tôi vẫn cứ bềnh bồng biển khơi ...
(TTPS, Bềnh Bồng Biển Khơi)

... TTPS đã ngoài lục tuần nhưng thơ anh còn rất trẻ với những hoài niệm tuổi đôi mươi, trong sáng và trữ tình

Anh đi qua ngõ ấy
Tìm lối hẹn ngày xưa
Giờ xa vắng người mơ
Con đường buồn biết mấy ...
(TTPS, Mùa Thu Vội Đến )

Em ngồi yên để ta mơ
Xa nhau mệt khắc ta chờ ngàn thu
Thuyền đi ôm mộng viễn du
Đời ta mãi mãi ngục tù trong em ...
(TTPS, Người Thương)

NGUYỄN QUÝ ĐẠI

... Vã chăng thơ là tiếng nói của con tim, phát xuất từ những đam mê, xúc động trong lòng người, cho nên thơ đúng nghĩa đối với tôi phải nằm trong lãnh vực tình cảm. Không còn dọc ngang chiến đấu gian nguy với kẻ thù, người chiến sĩ Hải Quân bây giờ chỉ còn thơ thẩn bên dòng sông Seine để luyến tiếc dĩ vãng, để nhớ về những kỷ niệm xưa, hình bóng cũ, để "ru với gió, mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây."

Anh tự hỏi
Bây giờ ... em đang ở nơi nào
Dù em đến một phương trời vô tận
Anh vẫn bềnh bồng theo bước chân em
Như nắng, như mưa
Qua đủ bốn mùa
Anh vẫn nhớ
Và muôn vàng nhung nhớ
Chiếc bóng thẩn thờ
Bờ cát nghiêng nghiêng
Để biển và cát ru lòng anh ngóng đợi
Mãi mãi bên em
Giấc miên trường sóng vỗ ...

Chiều nay anh ngồi đây ngóng đợi
Bên dòng sông Seine xuôi nhẹ chiếc du thuyền ...

Anh chợt nhận ra
Em chỉ là cánh gió
Thổi vào hồn anh
Một thoáng mong manh
(TTPS, Một Thoáng Mong Manh)

NGUYỄN THÀNH LIÊM

... Hồn thiên sông núi, tình yêu quê hương luôn luôn là con suối nguồn mượt mà cho cảm hứng tạo nên nhứng vần thơ Tôn Thất Phú Sĩ (TTPS). Đọc thơ TTPS ta thấy rất nhiều những ray rứt xa cách đôi bờ bên cạnh một tình mơ lãng mạn đợi chờ.

Người ơi xin chớ hững hờ
Hãy nương theo gió đôi bờ có nhau ...
(TTPS, Xin Chớ Hững Hờ)

Biết đến bao giờ ... ta hỏi ta
Bên kia ngọn núi tít mù xa
Phù sa mặn ngọt bờ sông Cữu
Ta gởi về em nỗi nhớ nhà
(TTPS, Từ Sông Seine Đến Sông Dương Tử)

Rung cảm của TTPS đã đi từ những ước mơ rất trẻ, rất thơ đến những trăn trở của một triết gia trước viễn ảnh của cuộc đời.

Đời tôi đó đầy tuyết rơi nắng cháy
Chợt vui mừng bắt gặp những rừng hoang
Con thú nhỏ lang thang bên bờ suối
Từng bước thầm góp nhặt những vần thơ ...

Một ngọn nến chập chờn tầm gió thổi
Tuổi sáu mươi đời chưa hết lung linh
Thôi xin được bình yên làn sóng nhỏ
Một chiều thu thuyền lặng lẽ ra khơi
(TTPS, Sinh Nhật Lục Tuần)

NGUYỄN VĂN QUÍ

Trang Nhà Kim Thành